Çözüm :
1 Temmuz 2011 Cuma
Cahit Arf Matematik Günleri / Birinci Gün 17 Nisan 2002-3
Çözüm :
25 Haziran 2011 Cumartesi
Cahit Arf Matematik Günleri / Birinci Gün 17 Nisan 2002-2
Cahit Arf Matematik Günleri / Birinci Gün 17 Nisan 2002-1
Problem:
17 Ekim 2009 Cumartesi
Karmaşık Sayılar
26 Eylül 2009 Cumartesi
Yeni Eğitim/Öğretim Yılı Başladı
[Gazetelerde ve televizyonlarda "start aldı" diye geçiyor hala :) mi :( mı]
Dolayısıyla sınav/yazılı/ödev dönemi de başladı...Blogumda ki son bir haftalık ziyaretçi sayısındaki yaklaşık 6 katlık artış da bunun göstergesi olsa gerek...Bu bloga başlarken sadece "yetebildiğim ölçüde" yüksek/akademik matematik paylaşımları yapmayı amaçlamıştım...Ama zamanla değişen şartlar ve gelen uyarı/istekler ilk ve orta öğrenimdeki öğrenci arkadaşlarımıza da gereken konularda elimden geldiği ölçüde yardımcı olmam konusunda beni yönlendirdi...Dersanelerde yaklaşık 7 yıl verdiğim emek neticesinde elimde sayısız kaynak birikti...Bunların bir kısmını matematiksorusu.blogspot.com adresinde paylaşıma sunmuştum ama ne yazık ki zamanla bir kısmı "dosya yükleme(upload)" sitelerinin sunucularından silindi...Şu anda da devam eden askerlik hizmetimin el verdiği ölçüde fırsat buldukça bu kaynakları paylaşmaya çalışacağım...Sizler ihtiyaç duyduğunuz konuyla ilgili kaynak/test isteklerinizi matematiksorusu@hotmail.com adresinden bana iletebilirsiniz...Ayrıca matematikcafe.net sitesinde de benim ve diğer öğretmen/yönetici arkadaşlarımın paylaşıma sunduğu her dersten binlerce kaynaktan da yararlanabilirsiniz...
Tüm öğretmen ve öğrencilere başarı,huzur,sağlık ve mutluluk dolu bir eğitim yılı diliyorum...
21 Eylül 2009 Pazartesi
Matematik Cep Kitapçığı
Bütün matematik konularına ait özet bilgilere ve formüllere ulaşabileceğiniz bir cep kitapçığına buradan ulaşabilirsiniz...
27 Mart 2009 Cuma
‘Matematiğin Nobeli’ Gromov’a verildi
‘Matematiğin Nobeli’ sayılan Abel ödülü, bu sene Rus kökenli Fransız matematikçisi Mihail Leonidoviç Gromov’un oldu.
OSLO -Norveç’teki Abel Komitesi, 2002 yılından bu yana dağıtılan ödülün, bu kez "derinlikli ve yaratıcı özgün çalışmaları" için Mikhail Leonidoviç Gromov’a verildiğini açıkladı.
Paris yakınlarındaki Yüksek Bilim Araştırmaları Enstitüsü’nde profesör olan Gromov’un, "geometriye devrimci katkılarda bulunduğu" belirtildi. 1943’te SSCB’de doğan Gromov, 1992’de Fransız uyruğuna geçmişti. Matematikçi, altı milyon Norveç Kronluk (yaklaşık 700 bin Avro) ödülü, 19 Mayıs'ta Oslo’da düzenlenecek törende Norveç Kralı Harald’ın elinden alacak.
Ödül, 1829’da ölen Norveçli matematikçi Niels Henrik Abel adına veriliyor.(aa)
26 Mart 2009 Perşembe
Matematik Soru Çözümleri
Amaç, konuya yeteri kadar hakim olan bireylere, çözümlü sorularla yardımcı olabilmek...
Yeni bir blog olduğundan şimdilik bir başlangıç yapabildim...
Çözümlü sorularınızı veya çözülmesini istediğiniz sorularınızı
matematiksorusu@hotmail.com
matematiksorusu@windowslive.com
elektronik posta adreslerine gönderebilirsiniz...
Bu adresleri, değerli matematik öğretmeni arkadaşlarımla beraber kullanıyoruz...
Askerlik sonrası bu blogu bir hayli geliştireceğim inşallah...
Hayırlı olsun:)
Penaltının Formülü Bulundu
Bilim insanları penaltının nasıl gol olacağını buldu.
İngiltere'de bilim insanları günler süren çalışmaların ardından bir penaltı atışının 90'dan nasıl gol olacağının formülünü buldu.Penaltı zor iş. Topun başına geldiğiniz anda zaten 1-0 yenik başlıyorsunuz mücadeleye. Zira olağan kabul edilen gol olması. Bugüne kadar penaltı kurtaramadığı için bir takımdan gönderilen ya da çok eleştirilen bir kaleci olmamıştır. Söz konusu kaleci zaten kötü bir kaleciyse ve bunun üzerine bir de penaltı başarısızlığı eklenirse eleştiri olabilir.
PENALTI DEYİNCE AKLA GELEN İLK KALECİ, HAYRETTİN
Yıllar önce Ankara'da Gençlerbirliği ile Galatasaray arasında oynanan bir Türkiye Kupası maçında Hayrettin Demirbaş'ın 18-17 biten penaltı vuruşlarının 16'sında iki dizinin üzerine çöküşü vardır. 16 penaltının hepsinde aynı köşeye yatsa, elbet birini kurtarırdı lafları çok edilmiştir daha sonraları. Tabii zaten kaleciliği de dillere destanken yine alay konusu olmuştur Hayrettin. Böyle ilginç durumlar olmadıkça kaleci rahattır penaltıda. Seri penaltı vuruşları sırasında örneğin, yukarıdaki absürd durumlar söz konusu olmadıkça, maçın kaybedilmesi halinde penaltıları kurtaramayan kaleciye değil, penaltıları kaçıran futbolcuya kızılır. Dolayısıyla kaleci rahattır, futbolcunun topu ağlara yollaması olağan, kaçırması olağandışıyken kalecinin golü yemesi olağan, kurtarması olağan dışıdır.

PENALTIDA ALTINCI HİS
Sahanın en zor mevkisini kollayan yalnız adam kalecinin en güçlü olduğu an, o penaltı vuruşudur. Ve evet bu bir sezgi ve tecrübe işidir. Bir kere topa bakarak hareketlenmeniz size çok fazla zaman kaybettirecektir, bu yüzden de kalecilerin hemen hepsi penaltı vuruşlarından önce hareketlenmeye başlarlar, kurtarmak için oyuncunun topa gelişindeki ayak hareketleri, yüz mimikleri, vücudunun aldığı şekli iyi analiz etmek önemlidir. Bu da tecrübe ve biraz da sonradan kazanılmayan, doğuştan gelen altıncı histir.

EN FAZLA 5-6 ADIM GERİYE, EN AZ 104 KM HIZLA...
Liverpool'daki John Moores Üniversitesi'ndeki mühendisler, geniş bir veri tabanını önlerine alıp mükemmel penaltı vuruşunun formülünü ortaya çıkarmaya çalışmışlar. Ortaya çıkan sonuç şu: Toptan gerilirken atmanız gereken adım maksimum 5 veya 6. Gerildiğiniz anda ve vuruşu yaparken topa 20-30 derecelik bir açınız olması ve topun hızının en az 104 kilometre olması gerekiyor. Topun kale çizgisinin geçtiği yer ise iki yan direkten herhangi birisi ile üst düreğin 50 santimetre uzaklıktan kesiştiği yer.

Buna benzer bir çalışmayı Schalke 04, 1997 UEFA Kupası finalinde Inter ile oynadıkları maçta yapmış ve Jens Lehmann Alman yetkililerin de desteği ile maçın penaltılara kalma ihtimaline karşı, Interli oyuncuların bundan önceki maçlarda nasıl penaltı attıklarını inceleyerek çalışmıştı. Sonuçta iki ayağı da 1-0 biten maçın sonunda San Siro'daki penaltılarda Zamorano'nun penaltısını kurtarmış, Aron Winter de topu dışarı atınca kupayı Gelsenkirchen'e getirmişti.
Akşam Gazetesi
7 Mart 2009 Cumartesi
Ziyaretçi İstatistiklerim
Ortalama günlük 100-120 civarı ziyaretçim var...Blogumda yorum yazılmasa da ziyaretçi sayısı iyi sayılır:) Yorum yazmaktan çekinmeyin...Sevgilerimle...
4 Mart 2009 Çarşamba
Mersenne Asalları Üzerine Bir Karalama
Matematikle biraz içli-dışlı olanlarımız Mersenne adını mutlaka duymuşlardır.Tam adı Marin Marsenne olan bu Fransız matematikçi, genelde ünlü matematikçilerin babalarının yaptığı gibi, kilisede din adamı olmasını isteyen babasını dinlemeyip, Paris'e gider ve 60 yıllık hayatına (1588-1648) anlam kazandıracak şeylerle uğraşır.
Marsenne adı, kendi ismiyle anılan "Mersenne Asalları" ile anılır.Mersenne; p bir asal sayı iken, M=2^p - 1 şeklindeki tüm sayılarında asal olduğunu düşünmüştü...Gerçektende;
p=2=>M=3
p=3=>M=7
p=5=>M=31
p=7=>M=127
bir-iki deneme ile asal sayılar elde ediliyor...Fakat, bunu ispatlamak gerekiyordu...Acaba, her p asal sayısı için M bir asal sayımıydı?Matematiksel genellemeler üzerine yapılacak hatalardan bahsetmiştim.Denemelere devam edelim:
p=11=>M=2047=23.89...Hayal kırıklığı!!!
11 Mersenne için bir hayal kırıklığı yaratmadı, tabii...Çünkü, önermenin çift taraflı olmasa da yeter şartı doğruydu...Yani, M asal iken, p kesinlikle asaldı...Sayılarla biraz daha oynayalım...
p=13=>M=8191 de asaldır...
p=31=>M=2147483647 de asaldır...
p=101=>M=2535301200456458802993406410751=7432339208719.341117531003194129 asal değildir...Bu hesaplamaları Maple ile yaptım.
n=2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 61, 89, için elde edilebilecek Mersenne asalları;
3, 7, 31, 127, 8191, 131071, 524287, 2147483647 dır.Grafiksel olarak Mersenne asallarının dağılımı aşağıdakine benzer:
Matematikseverler hala Mersenne sayılarını elde etmek için uğraşıyorlar.Bunun için bilgisayarların yardımını alıyorlar doğal olarak...Acaba bilgisayarlar olmasa ne yapardık?Aşağıdaki tabloda bilinen ve bulanabilen Mersenne asallarını görebilirsiniz:
| # | digits | year | discoverer (reference) | value | |
| 1 | 2 | 1 | antiquity | 3 | |
| 2 | 3 | 1 | antiquity | 7 | |
| 3 | 5 | 2 | antiquity | 31 | |
| 4 | 7 | 3 | antiquity | 127 | |
| 5 | 13 | 4 | 1461 | Reguis (1536), Cataldi (1603) | 8191 |
| 6 | 17 | 6 | 1588 | Cataldi (1603) | 131071 |
| 7 | 19 | 6 | 1588 | Cataldi (1603) | 524287 |
| 8 | 31 | 10 | 1750 | Euler (1772) | 2147483647 |
| 9 | 61 | 19 | 1883 | Pervouchine (1883), Seelhoff (1886) | 2305843009213693951 |
| 10 | 89 | 27 | 1911 | Powers (1911) | 618970019642690137449562111 |
| 11 | 107 | 33 | 1913 | Powers (1914) | 162259276829213363391578010288127 |
| 12 | 127 | 39 | 1876 | Lucas (1876) | 170141183460469231731687303715884105727 |
| 13 | 521 | 157 | Jan. 30, 1952 | Robinson (1954) | 68647976601306097149...12574028291115057151 |
| 14 | 607 | 183 | Jan. 30, 1952 | Robinson (1954) | 53113799281676709868...70835393219031728127 |
| 15 | 1279 | 386 | Jun. 25, 1952 | Robinson (1954) | 10407932194664399081...20710555703168729087 |
| 16 | 2203 | 664 | Oct. 7, 1952 | Robinson (1954) | 14759799152141802350...50419497686697771007 |
| 17 | 2281 | 687 | Oct. 9, 1952 | Robinson (1954) | 44608755718375842957...64133172418132836351 |
| 18 | 3217 | 969 | Sep. 8, 1957 | Riesel | 25911708601320262777...46160677362909315071 |
| 19 | 4253 | 1281 | Nov. 3, 1961 | Hurwitz | 19079700752443907380...76034687815350484991 |
| 20 | 4423 | 1332 | Nov. 3, 1961 | Hurwitz | 28554254222827961390...10231057902608580607 |
| 21 | 9689 | 2917 | May 11, 1963 | Gillies (1964) | 47822027880546120295...18992696826225754111 |
| 22 | 9941 | 2993 | May 16, 1963 | Gillies (1964) | 34608828249085121524...19426224883789463551 |
| 23 | 11213 | 3376 | Jun. 2, 1963 | Gillies (1964) | 28141120136973731333...67391476087696392191 |
| 24 | 19937 | 6002 | Mar. 4, 1971 | Tuckerman (1971) | 43154247973881626480...36741539030968041471 |
| 25 | 21701 | 6533 | Oct. 30, 1978 | Noll and Nickel (1980) | 44867916611904333479...57410828353511882751 |
| 26 | 23209 | 6987 | Feb. 9, 1979 | Noll (Noll and Nickel 1980) | 40287411577898877818...36743355523779264511 |
| 27 | 44497 | 13395 | Apr. 8, 1979 | Nelson and Slowinski | 85450982430363380319...44867686961011228671 |
| 28 | 86243 | 25962 | Sep. 25, 1982 | Slowinski | 53692799550275632152...99857021709433438207 |
| 29 | 110503 | 33265 | Jan. 28, 1988 | Colquitt and Welsh (1991) | 52192831334175505976...69951621083465515007 |
| 30 | 132049 | 39751 | Sep. 20, 1983 | Slowinski | 51274027626932072381...52138578455730061311 |
| 31 | 216091 | 65050 | Sep. 6, 1985 | Slowinski | 74609310306466134368...91336204103815528447 |
| 32 | 756839 | 227832 | Feb. 19, 1992 | Slowinski and Gage | 17413590682008709732...02603793328544677887 |
| 33 | 859433 | 258716 | Jan. 10, 1994 | Slowinski and Gage | 12949812560420764966...02414267243500142591 |
| 34 | 1257787 | 378632 | Sep. 3, 1996 | Slowinski and Gage | 41224577362142867472...31257188976089366527 |
| 35 | 1398269 | 420921 | Nov. 12, 1996 | Joel Armengaud/GIMPS | 81471756441257307514...85532025868451315711 |
| 36 | 2976221 | 895832 | Aug. 24, 1997 | Gordon Spence/GIMPS | 62334007624857864988...76506256743729201151 |
| 37 | 3021377 | 909526 | Jan. 27, 1998 | Roland Clarkson/GIMPS | 12741168303009336743...25422631973024694271 |
| 38 | 6972593 | 2098960 | Jun. 1, 1999 | Nayan Hajratwala/GIMPS | 43707574412708137883...35366526142924193791 |
| 39 | 13466917 | 4053946 | Nov. 14, 2001 | Michael Cameron/GIMPS | 92494773800670132224...30073855470256259071 |
| 40 | 20996011 | 6320430 | Nov. 17, 2003 | Michael Shafer/GIMPS | 12597689545033010502...94714065762855682047 |
| 41? | 24036583 | 7235733 | May 15, 2004 | Josh Findley/GIMPS | 29941042940415717208...67436921882733969407 |
| 42? | 25964951 | 7816230 | Feb. 18, 2005 | Martin Nowak/GIMPS | 12216463006127794810...98933257280577077247 |
| 43? | 30402457 | 9152052 | Dec. 15, 2005 | Curtis Cooper and Steven Boone/GIMPS | 31541647561884608093...11134297411652943871 |
| 44? | 32582657 | 9808358 | Sep. 4, 2006 | Curtis Cooper and Steven Boone/GIMPS | 12457502601536945540...11752880154053967871 |
| 45? | 37156667 | 11185272 | Sep. 6, 2008 | Hans-Michael Elvenich/GIMPS | 20225440689097733553...21340265022308220927 |
| 46? | 43112609 | 12978189 | Aug. 23, 2008 | Edson Smith/GIMPS | 31647026933025592314...80022181166697152511 |
İnsanoğlunda keşfetme merakı oldukça, bu tabloya yeni Mersenne sayılarının katılacağı aşikar...
28 Şubat 2009 Cumartesi
Trigonometri Formülleri İçin Hafıza Çivisi
27 Şubat 2009 Cuma
Yalnız Pergel Kullanarak Yapılabilen Çizimler-1
Geometrik çizimlerde kullanılan araçları, cetvel ve pergel ile sınırlama geleneği çok eski zamanlara kadar gider.Öklid geometrisi (MÖ 3.yy) yalnız bu iki araca dayanmaktadır.Herhangi bir çizimin pergel veya cetvelden hangisi ile yapıldığı, sadece birinden yararlanılıp yararlanılmadığı çok da önemli değildir.Yalnız uzun zaman önce pergelin cetvelden daha mükemmel bir araç olduğu gösterilmiş ve bazı çizimlerin cetvel kullanılmadan, sadece pergel ile çizilebileceği anlaşılmıştı.Örneğin, çemberin çevresini 6 eşit parçaya bölmek, bir noktanın bir doğruya göre simetrisini almak gibi.
İtalya’da, Pavia Ünivesitesi’nden profesör Lorenzo Mascheroni daha 1797 yılında “Pergel Geometrisi” isimli daha sonra Almanca ve Fransızca’ya da çevrilen büyük eserini yayımladı.Bu kitapta çok önemli bir önermeyi ispat etmişti:
“Pergel ve cetvel ile çözülebilen tüm çizim problemleri yalnız pergel kullanılarak da çözülebilirler.”
Bu önermeyi, inversiyondan (tersine çevirme/yer değiştirme) yararlanarak 1890 yılında A.Adler ispat etmiştir.Adler, aynı zamanda, geometrik çizim problemlerinin yalnız pergel ile çözümü içinde genel bir yöntem de vermiştir.
1928 yılında, Danimarkalı matematikçi Hjelmslev, Kopenhag’da bir kitapçıda Danimarka’nın Öklid’i olarak bilinen G.Mohr’a ait 1672’de Amsterdam’da yayımlanmış bir kitap bulmuştur.Bu kitabın ilk bölümünde, ünlü Mascheroni probleminin tam bir çözümü vardır.
İşte geometride, yalnız pergel kullanılarak yapılan geometrik çizimlerin incelendiği alana “pergel geometrisi” denir.
1893 yılında İsviçreli geometrici Jacob Steiner “Bir doğru ve sabit bir daire ile yapılan geometrik çizimler” isimli kitabını yayımladı.Steiner’in bu kitabında, daha çok , yalnızca cetvel ile yapılan çizimler incelenmiştir.Bu eserin temel sonucu şöyle ifade edilebilir:
“Şekil düzleminde verilen sabit merkezli ve sabit yarıçaplı bir dairenin bulunması koşuluyla, pergel ve cetvel ile çözülebilen her çizim problemi yalnız cetvel ile çözülebilir.”
Buna göre, cetvel ile pergelin eş değerde iki araç olabilmesi için, pergelin bir kez kullanılması yeterlidir.
Daha sonra, 19. yy’ın ilk yarısında büyük Rus matematikçisi Lobachevsky, “Non-Öklidiyen geometri” veya “Lobachevsky geometrisi” adıyla ünlenen yeni bir geometri kurdu.Daha sonra bu geometri geliştirildi.
Smogorzhevsky, Rogachenko, Mokrishchev ve diğer matematikçiler, Lobachevsky düzleminde cetvel kullanmaksızın yapılabilen çizimler üzerinde araştırmalar yaparak, Öklid düzleminde de Mascheroni çizimlerine benzer çizimlerin yapılmasının mümkün olabileceğini göstermişlerdir.
Pergel Geometrisinin Dili (Kısaltmalar ve Anlamları)
Üzerinde 2 noktası belirli olan bir doğruyu pergel ile çizemeyeceğimiz bir gerçek olsa da, daha sonra gösterebileceğiz ki bunu elde etmek imkansız değildir.Ama Mohr-Mascheroni teorisiyle bir doğrunun çiziminde bütün noktalar elde edilemez.
Pergel geometrisinde, bir doğru veya bir doğru parçası iki noktayla belirtilir, cetvelle çizilmiş haliyle, sürekli bir doğru şeklinde verilmez.Doğrunun iki noktası çizimle elde edildiği zaman, doğru tamamen çizilmiş kabul edilir.
Çizimlerimizde, “Merkezi A noktası ve yarıçapı BC olan bir çember(daire) veya bir yay çizelim” cümlesini kısaca “(A,BC) yi çizelim” şeklinde göstereceğiz.Hatta (A,AB) yerine (A,B) yazmak yeterli olacak.[(A,B)==Merkezi A ve yarıçapı AB olan çember]
YARARLANILABİLECEK KAYNAKLAR
A.Adler– Geometrik Çizim Teoremi
I.Alexandrov-Geometrik Çizim Problemleri
Argunov&Blank-Düzlemde Geometrik Çizimler
Voronets-Daire Geometrisi
Zetel-Doğru ve Daire Geometrisi
Kostovsky-Geometrik Çizim Problemlerinin Ayaklarının Açıklığı Sınırlı Bir Pergel ile Çözülebilme İmkanı Üzerine
Kostovsky- Geometrik Çizim Problemlerinin Açıklığı Değişmeyen Bir Pergel ile Çözümü
Kutuzov-Geometri
Courant&Robbins-Matematik Nedir?
Mascheroni-Pergel Geometrisi
Astryab&Smogorzhevsky-Orta Dereceli Okullar için Geometrik Çizim Problemlerinin Çözümü
Teslenko-İnversiyon Yöntemi ve Uygulanması
Rademacher&Toplitz-Sayılar ve Şekiller
24 Şubat 2009 Salı
9.Uluslararası Matematik Olimpiyatı Soruları (1967)
1)ABCD kenar uzunlukları IABI=a, IADI=1 ve m(BAD)=φ olan bir paralelkenar olsun.Eğer ABD üçgeni dar açılı ise ve yalnız ve yalnız
a ≤ cosφ + √3.sinφ
ise, merkezleri A,B,C,D ve yarıçapları 1 olan dört çemberin paralelkenarı örttüğünü ispatlayınız.
2)Bir dörtyüzlünün bir ve yalnız bir kenarı 1 den büyükse, hacminin en fazla 1/8 olacağını ispatlayınız.
3)k,m,n; m+k+1,n+1 den büyük bir asal sayı olacak şekilde doğal sayılar olsun.
c_s = s.(s+1)
olsun.
{c_(m+1) - c_k}{c_(m+2) - c_k}...{c_(m+n) - c_k}
çarpımının, c_1 . c_2 . ... . c_n çarpımıyla bölünebildiğini ispatlayınız.
4)A0B0C0 ve A1B1C1 dar açılı herhangi iki üçgen olsun.A1B1C1 e benzer olan ve A0B0C0 ın dışına çizilen bütün ABC üçgenleri içinde mümkün olan en büyük alanlı olanı belirtip, çiziniz.
5){c_n} dizisini gözönüne alınız.Burada;
c_1=a_1+...+a_8
c_2=(a_1)^2+...+(a_8)^2
.......................
c_n=(a_1)^n+...+(a_8)^n
.......................
ve a_1,...,a_8 ler sıfırdan farklı gerçel sayılardır.{c_n} dizisinin sonsuz sayıda teriminin sıfıra eşit olduğunu varsayarak, c_n=0 olan bütün doğal sayıları bulunuz.
6)Bir spor yarışmasında n ardışık (n>19 günde verilecek m madalya var.1.günde; 1 madalya ve kalan m-1 madalyanın 1/7 si, 2.günde; 2 madalya ve kalan madalyanın 1/7 si, vb...n-inci son günde ve toplamda verilen madalya sayısını bulunuz.


